Sayın Üyemiz,

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) tarafından yayımlanan güncel gelişmeler, haberler ve duyurular derlenerek bilgilendirme amacıyla aşağıda sunulmaktadır.

1. 1 Ocak 2026 Tarihi İtibarıyla Yürürlüğe Giren Denizcilik Düzenlemeleri

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) Sözleşmeleri ve Kodlarında yapılan bazı değişiklikler 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Bu değişiklikler aşağıda yer almaktadır.

* Zorbalık, Taciz ve Cinsel Saldırının Önlenmesi ve Müdahale Edilmesi: Denizcilerin Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları Kodu'nda (Seafarers' Training, Certification and Watchkeeping Code-STCW Code) yapılan değişiklikler ile denizcilerin şiddet, zorbalık ve cinsel taciz konularında bilgi ve farkındalık kazanmaları ve bu olaylara nasıl müdahale edileceğine yönelik eğitim almalarının sağlanması amaçlanmaktadır.

* Geliştirilmiş Eğitim ve Sertifikasyon Yoluyla Balıkçı Gemisi Personelinin Emniyetinin Artırılması: Yürürlüğe giren STCW-F Kodu ile, balıkçı gemilerinde görev yapan personelin eğitim, belgelendirme ve vardiya standartlarını uluslararası düzeyde uyumlaştırarak emniyetin artırılması hedeflenmektedir.

* Konteyner Kaybının Zorunlu Bildirimi: MARPOL ve SOLAS Sözleşmesi'nde yapılan yeni değişikliklerle denize düşen konteynerlerin sayısı ve konumunun gemi kaptanı tarafından çevredeki gemilere, en yakın kıyı devletine ve ayrıca olayı IMO'ya raporlaması zorunlu hale getirilmiştir.

* Gemideki Kaldırma Donanımları ve Demir Elleçleme Vinçlerinin Emniyeti: Yeni SOLAS Kuralı II-1/3-13 kapsamında gemilerdeki kaldırma donanımları ve demir elleçleme vinçlerinin tasarım, işletme ve bakımına yönelik ayrıntılı teknik gereklilikler tanımlanmıştır.

* Akaryakıt Kullanan Gemilerin Emniyetinin Artırılması: SOLAS Sözleşmesi'nde yapılan değişiklikler ile gemilere 60 °C'nin altında parlama noktasına sahip yakıt ikmalini önlemek amacıyla tedarikçi firma tarafından yakıtın standartlara uygun olduğunu yazılı beyanla belgelemesi zorunlu hale getirilmiştir.

* Kutup Sularında Faaliyet Gösteren SOLAS Kapsamı Dışındaki Gemiler İçin Emniyet Tedbirleri-Polar Kod ve SOLAS: Polar Kod'da yapılan değişiklikler ile kutup sularında faaliyet gösteren 24 metre ve üzeri balıkçı gemileri, 300 groston üzeri yat ile 300 groston ve üzeri, 500 groston altındaki yük gemileri de emniyet düzenlemelerine tabi tutulmuştur.

* 2011 ESP Kodu'nda Yapılan Değişiklikler: Dökme yük gemileri ve petrol tankerlerinde gemi sacı kalınlık ölçümü yapan firmaların denetlenmesinde İdarelerin rolü düzenlenmiştir.

* Yeni Konteyner ve Dökme Yük Gemilerindeki Elektronik İnklinometre (Eğim Ölçer): 1 Ocak 2026 tarihinde veya sonrasında inşa edilen 3000 groston ve üzeri konteyner gemileri ve dökme yük gemilerinde, geminin yalpalamasını tespit etmek için elektronik eğim ölçer bulundurulması zorunlu hale getirilmiştir.

* PFOS İçeren Yangın Söndürme Maddesi Yasağı: Gemi personelini ve çevreyi korumak amacıyla perflorooktan sülfonik asit (perfluorooctane sulfonic acid-PFOS) içeren yangın söndürme maddelerinin kullanımı ve gemilerde bulundurulması yasaklanmıştır.

* Araç, Özel Kategori ve Ro-Ro Mahallerinde Yangın Emniyeti: Yeni SOLAS değişiklikleriyle araç taşıma mahalleri, Ro-Ro mahalleri ve araç taşımaya uygun güvertelerde, yangın algılama, alarm ve video izleme sistemlerinin kurulması zorunlu hale getirilmiştir.

* Denizyoluyla Taşınan Tehlikeli Yüklere İlişkin Uluslararası Kod (IMDG): Ambalajlı halde tehlikeli yük taşıyan gemiler için 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla geçerli olmak üzere Değişiklik 44-24 yürürlüğe girmiştir.

* Tahıl Kodu (Grain Code): Dökme haldeki tahılların emniyetli taşınması kapsamında yapılan değişikliklerle, özel bölmeler (special compartments) için yeni bir yükleme koşulları sınıfı tanımlanmıştır.

* Emniyetin Artırılmasına Yönelik IGF Kodu Değişiklikleri: Gazlar veya Diğer Düşük Parlama Noktalı Yakıtlar Kullanan Gemiler İçin Uluslararası Emniyet Kodu'nda pompa emiş kuyuları, yakıt hazırlama odaları gibi teknik alanlarda emniyeti artırmaya yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

* Kriyojenik Servis İçin Yüksek Manganezli Östenitik Çeliğin Uygulanması: Dökme Sıvılaştırılmış Gazları Taşıyan Gemilerin İnşa ve Ekipmanları Hakkında Uluslararası Kod (International Code of the Construction and Equipment of Ships Carrying Liquefied Gases in Bulk-IGC Code) ile IGF Kodu'nda yapılan ve MSC 106'da kabul edilen değişikliklerle, kriyojenik servisler için yüksek manganezli östenitik çelik kullanılmasına ilişkin standartlar belirlenmiştir.

* Can Kurtarma Donanımları Kodu (LSA Code): 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren gemilere konulacak tamamen kapalı can filikaları için yeni havalandırma sistemi gereklilikleri getirilmiştir.

* Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemleri (ECDIS) Güncellemeleri: Uluslararası Hidrografi Örgütü'nün (International Hydrographic Organization-IHO) yeni ürün standartlarına uyum amacıyla revize edilen performans standartları, Ocak 2026 tarihinden itibaren yeni kurulacak ECDIS sistemleri için gönüllülük esasıyla, 1 Ocak 2029 tarihinden itibaren ise tüm yeni kurulumlar için zorunlu olarak uygulanacaktır. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

2. Dominguez, NZF Tartışmalarında İçeriğe Odaklanma Çağrısı Yaptı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Martitime Organization-IMO) Genel Sekreteri Sayın Arsenio DOMINGUEZ, küresel denizcilik sektörünün gündemindeki karbon fiyatlandırması ve Net Sıfır Çerçevesi (Net Zero Framework-NZF) müzakerelerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. IMO Genel Sekreteri, ülkelerin iklim hedefleri doğrultusunda ilerleme kaydedebilmesi için prosedürel tartışmaları bir kenara bırakıp konunun özüne odaklanmaları gerektiğini belirtmektedir. Özellikle Ekim 2025'te düzenlenen Deniz Çevresini Koruma Komitesi (Marine Environment Protection Committee-MEPC) oturumunda yaşanan tıkanıklığın tekrarlanmaması gerektiğini vurgulayan Dominguez, delegelerin ve sektörel paydaşların 2026 yılındaki kritik müzakerelere teknik ve diplomatik açıdan tam hazırlıklı gelmeleri gerektiğini ifade etmiştir.

Müzakere sürecinde, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından dile getirilen MARPOL Sözleşmesi'ne yönelik usul itirazlarının süreci yavaşlattığına dikkat çeken Dominguez, "Şu anda prosedürlere çok fazla vurgu yapılıyor. Oysa kurallar ve sözleşme maddeleri son derecek açık." ifadelerini kullanmıştır. Büyük petrol ihracatçısı ülkelerin ve ABD'nin muhalefetiyle zayıflayan NZF takvimine rağmen, ülkelerin planı tamamen reddetmek yerine ertelemeyi tercih etmelerinin, halen bir uzlaşı zemini arandığının göstergesi olduğu belirtilmektedir.

IMO'nun gündeminin sadece sera gazları (Green House Gases-GHG) emisyonlarından ibaret olmadığın hatırlatan IMO Genel Sekreteri, yolcu gemisi emniyeti, biyolojik kirlenme (biofouling) ve balast suyu yönetimi gibi 160'tan fazla başlıkla çalışmaların sürdüğüne dikkat çekmiştir. Son dönemde deniz güvenliğini tehdit eden "gölge filo" ve standart altı gemi faaliyetlerine karşı Hukuk Komitesi'nin (Legal Committee-LEG) Nisan ayında kapsamlı bir rapor sunacağı ifade edilmiştir. Genel Sekreter, IMO'nun teknik ve operasyonel yetki alanı dahilinde tüm paydaşların standartlara uymasını teşvik edecek proaktif ve yaratıcı önlemler üzerinde çalıştığını belirtmiştir. IMO'nun deniz emniyeti ve çevre koruma arasındaki hassas dengeyi gözeterek NZF konusunda başarıya ulaşacağına dair iyimserliğin korunduğu ifade edilmektedir. (Kaynak: Lloyd's List Web Sitesi)

3. Batarya, Rüzgar ve Nükleer Enerjili Gemilere Yönelik Emniyet Kuralları Hakkında Taslak Çalışma Planı Onaylandı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO) Gemi Tasarımı ve İnşası Alt Komitesi (Sub-Committee on Ship Design and Construction-SDC), gemilerde sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik yeni teknolojiler ve alternatif yakıtların kullanımına ilişkin emniyet düzenlemelerinin geliştirilmesi amacıyla çalışma planını tamamladı. Hazırlanan taslak çalışma planı, 2026 Mayıs ayında düzenlenecek 111'inci Deniz Emniyeti Komitesi (Maritime Safety Committee-MSC) Toplantısı'nda onaya sunulacak.

Çalışma Planı kapsamında, SDC Alt Komitesi'nin görev alanına giren nükleer güç, rüzgar tahriki ve rüzgar destekli sevk sistemleri ile gemilerde kullanılacak lityum-iyon bataryalar ve değiştirilebilir batarya konteynerlerine ilişkin mevcut emniyet düzenlemelerinin geliştirilmesi veya revize edilmesi öngörülüyor.

19-23 Ocak 2026 tarihleri arasında Londra'da gerçekleştirilen Alt Komite'nin 12'nci Oturumunun kapanışında konuşan IMO Genel Sekreteri Sayın Arsenio DOMINGUEZ, çalışma planının tamamlanmasının önemli bir başarı olduğunu vurgulayarak, "Bu çalışma, IMO'nun Gemilerden Kaynaklanan Sera Gazı Emisyonlarının Azaltılmasına İlişkin Stratejisi tarafından yönlendirilen hızlı teknolojik gelişmelerle birlikte emniyet hususlarının da eş zamanlı olarak geliştirilmesini sağlayacaktır." açıklamasında bulundu.

Taslak çalışma planının Deniz Emniyeti Komitesi tarafından onaylanmasının ardından, IMO aşağıdaki önemli başlıklara yönelik çalışmalar yürütecek:

* MSC 111 (2028): Bataryaların gemilerde ana elektrik gücü ve aydınlatma sistemleri için ana güç kaynağı olarak kullanılmasına imkan tanıyacak SOLAS II-1/41 kuralına ilişkin değişikliklerin kabulü.

* MSC 116 (2029): Rüzgar tahriki ve rüzgar destekli sevk sistemlerini kullanan gemilerin emniyetine yönelik ara rehberlerin onayı.

* MSC 118 (2030): Revize edilmiş Nükleer Kodu'nun ve SOLAS VIII. Bölümü'ne ilişkin değişikliklerin kabulü.

Ayrıca Alt Komite, nükleer ve rüzgar enerjisiyle ilgili bilgilerin derlenmesi ve analiz edilmesi ile bataryaların gemilerde ana elektrik gücü ve aydınlatma sistemleri olarak kullanılmasına imkan tanıyacak SOLAS II-1/41 kuralı taslak değişikliklerin hazırlanması amacıyla SDC Sera Gazı Emniyeti Yazışma Grubu'nu kurdu.

Yazışma Grubu, çalışmalarıyla ilgili yazılı raporunu 2027 yılında gerçekleştirilecek bir sonraki Alt Komite oturumuna (SDC 13) sunacak. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

4. Karayip Denizi Denizcilik Liderleri, Denizcilik Sektöründe Karbon Azaltımı İçin Sektörler Arası Eylem Çağrısı Yaptı

03 Şubat 2026 tarihinde yayımlanan haberde, Karayip bölgesi politika yapıcıları ve finans çevreleri, denizcilikte karbon azaltımının yalnızca izole projeler veya teknolojilerle değil, sektörler ve ülkeler arasında koordineli eylemle başarılabileceğini vurgulamıştır. Bu eylemlerin, kanıta dayalı planlama ve yatırıma hazır stratejik yollar ile desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Karayip hükümetleri, denizcilik idareleri, limanlar, enerji otoriteleri, kalkınma bankaları ve finans kurumlarının üst düzey temsilcileri, IMO'nun GreenVoyage2050 Programı ile Global MTCC Ağı (GMN Aşama II) iş birliğiyle Trinidad ve Tobago'nun Port of Spain kentinde 29-30 Ocak tarihlerinde düzenlenen bölgesel bir yuvarlak masa toplantısında bir araya gelmiştir. Etkinlik, "Denizcilikte Karbon Azaltımının Kilidini Açmak" teması altında gerçekleştirilmiştir.

Toplantı sonucunda Karayip bölgesi için şu önemli politika önerileri taslağı ortaya konmuştur:

* Ulusal politikaları uyumlu hâle getirmek üzere bölgesel koordinasyonun güçlendirilmesi,

* Bilgi paylaşımı,

* Kapasite geliştirme,

* Yatırım kolaylaştırma.

Katılımcılar, politika, altyapı planlaması, enerji sistemleri ve finans dahil olmak üzere tüm unsurları uyumlu hâle getirerek analizden uygulamaya geçilmesinin önemini tartışmıştır. Çok taraflı ve bölgesel kalkınma bankalarının politika yapıcılar ve sektör temsilcileri ile birlikte bulunması, teknik hedefleri finansal gerçeklerle erken aşamada ilişkilendirmiştir.

Küresel Hedef, Ulusal Uygulama

IMO'nun Teknik İşbirliği ve Uygulama Dairesi Direktörü Dr. Jose Matheickal, küresel hedef ile ulusal uygulama arasındaki köprünün önemine dikkat çekmiştir: IMO'nun sera gazı (GHG) stratejisi, küresel bir yön sağlamaktadır; ancak uygulama ülke ve bölge düzeyinde gerçekleşmektedir. Bu nedenle finans akışını sağlayacak uygun koşulların, politika ve kurumsal kapasitenin oluşturulmasının kritik olduğu vurgulanmıştır.

Tartışmaların ilk günü, IMO'nun 2023 GHG Stratejisi ile teknik iş birliği ve bölgesel iş birliğinin nasıl ilişkilendirileceği üzerinde odaklanmıştır. Jamaika Denizcilik Alternatif Yakıtlar Çalışması gibi somut ülke örnekleri, gelecekteki yakıt talebi, tedarik yolları, altyapı ihtiyaçları ve politika etkilerinin değerlendirilmesine temel oluşturmuştur.

Bunun üzerine, bölge için uygulanabilir yakıt yolları, benimsemeyi engelleyen engeller ve bölgesel koordinasyonun ilerlemeyi nasıl hızlandırabileceği tartışılmıştır. Etkileşimli haritalama çalışmalarıyla mevcut girişimler, altyapı boşlukları ve Karayipler genelinde iş birliği fırsatları ortaya konmuştur. Ayrıca yeşil liman geliştirme, filo girişimleri ve pilot projeler gibi politika niyetlerinin pratik uygulamalara nasıl dönüştüğü somut örneklerle gösterilmiştir.

Yeşil Dönüşüm İçin Yatırımların Serbest Bırakılması

Toplantının ikinci günü, gelişim bankaları ve finans kurumlarının proje bankacılığı ve kamuözel sektör finansmanını harekete geçirmek için nelerin gerekli olduğu konusundaki görüşlerini tartışmasına odaklanmıştır. Finansal araçlar, risk paylaşım yaklaşımları ve limanlar, temiz yakıtlar ile denizcilik altyapısına yönelik yatırımları destekleyecek politika sinyalleri ele alınmıştır. Bu süreçte ulusal önceliklerin finansör beklentileriyle uyumlu hâle getirilmesinin önemi vurgulanmıştır.

Guyana Denizcilik İdaresi Hukuk Hizmetleri Direktörü Ms Thandi McAllister, bu bölgesel yuvarlak masanın, Karayip küçük ada devletleri (SIDS) ve en az gelişmiş ülkeler (LDC) için karbon azaltım hedeflerine ulaşırken optimize edilebilir etki ve fırsatlar konusunda değerli bilgiler sunduğunu belirtmiştir.

Son olarak katılımcılar, alternatif yakıt teknolojisine sahip amonyak yakıtlı gemi Fortescue Green Pioneer'ı yakından incelemek üzere ziyaret ederek sürdürülebilir denizcilik teknolojilerini yerinde görme fırsatı bulmuştur. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

5. IMO, "Politikadan Uygulamaya" Geçişi Hedefleyen Küresel Kampanyasını Başlattı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization-IMO), 2026-2027 Dünya Denizcilik Günü teması kapsamında "Politikadan Uygulamaya: Denizcilik Mükemmeliyetini Güçlendirmek" başlıklı iki yıllık kampanyasını başlattı. IMO Genel Sekreteri Sayın Arsenio DOMINGUEZ, lansman konuşmasında denizcilik politikalarının yalnızca prensipte kalmaması, tüm paydaşlara ölçülebilir fayda sağlayacak somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

Söz konusu kampanya ile, IMO düzenlemelerinin Üye Devletlerde daha tutarlı bir biçimde uygulanması, ulusal düzeydeki mevzuat ve uygulama boşluklarının giderilmesi ve sürdürülebilir bir küresel denizcilik kültürünün yerleşmesi hedefleniyor. IMO Üye Devlet Denetim Programı (IMO Member State Audit Scheme-IMSAS) kapsamında tespit edilen eksikliklerin giderilmesi de bu sürecin merkezinde yer alıyor.

Politikadan uygulamaya geçişi güçlendirmeyi hedefleyen kampanya; Kapasite Geliştirme ve Teknik İş Birliği, Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri (Small Island Developing States-SIDS) ve Az Gelişmiş Ülkelere (Least Developed Countries-LDCs) Odaklanma, İnovasyon Yoluyla Emniyetin Önceliklendirilmesi, Dekarbonizasyona Yönelik Düzenleyici Hazırlık, Sahte Gemi Sicili ve Denizcilikte Dolandırıcılıkla Mücadele, Denetim Odaklı İyileştirme, Kolaylaştırma Dijitalleşme ve Dirençlilik, Siber Güvenlik ve Deniz Güvenliği ile Okyanusların Korunması olmak üzere dokuz temel eksen üzerine kurulmuştur.

IMO, bu kapsamda hazırlayacağı iki yıllık eylem planıyla farkındalık kampanyaları, bilgi paylaşımı ve ortaklık programlarını destekleyecek. Üye Devletler ile gözlemci kuruluşların, 2026-2027 döneminde bu temaya uygun etkinlikler düzenlenmesi ve sonuçları #WorldMaritimeDay ile #MaritimePolicytoPractice etiketleriyle paylaşmaları teşvik edilmektedir.

IMO Genel Sekreteri DOMINGUEZ, Artık konferans salonlarının ötesine geçelim ve ortak kararlarımızı herkes için fayda sağlayacak somut sonuçlara dönüştürelim. Politikadan uygulamaya kararlı bir şekilde geçme zamanı geldi." ifadeleriyle çağrıda bulunmuştur. (Kaynak: IMO Web Sitesi)

Bilgilerinize arz ve rica ederim.

                                                                                                         Saygılarımla,

                                                                                                          İsmet SALİHOĞLU
                                                                                                          Genel Sekreter